The Big Sleep

Ooit speelde ik op de PC een interactieve detectivefilm opnieuw en opnieuw en opnieuw. Langzaam ontdekte ik alle grote Private Eye-invloeden: Blade Runner, The Maltese Falcon en The Big Sleep waren de belangrijkste. In Chicago kocht ik het boek van de laatste, om iets te doen met de kennis dat schrijver Raymond Chandler geboren was in de stad waar ik rondliep. Onlangs kunnen lezen en direct daarna de film kunnen zien, met de geweldige Humphrey Bogart als de hardboiled gleufhoed-en-regenjas-detective Philip Marlowe.

Dat leek niet helemaal eerlijk aangezien ik de film al twee keer eerder zag. Toch gaf het niet, want al kon ik prima zeggen wie er aan het einde werd neergeknald, de plot van dit schoolvoorbeeld van de film noir ontging me volledig. 't Ligt blijkbaar niet helemaal aan mij: het boek levert van zichzelf al een complex verhaal over meerdere moorden in een chantagezaak rond de twee dochters van een rijk officier, maar de film bracht al helemaal het publiek in verwarring. Dat de chemie tussen Bogart en de speelster van de andere hoofdrol (Lauren Bacall) zo goed was zorgde er namelijk voor dat zij er in praktisch elke scène werd bijgeschreven, ook als het volstrekt onlogisch was dat ze in de betreffende situatie aanwezig was.

Maar geen nood: we kregen hierdoor immers de twee wel lekker vaak op het scherm en hun vinnige dialogen, ook al alomtegenwoordig in het boek ("Wittier, please, Marlowe, much wittier") maken alles goed. Met alleen de film te kijken had ik daarentegen naast de plot ook de prachtige eerste-persoonsopmerkingen van Marlowe gemist ("I woke up with a motorman's glove in my mouth") dus het lijkt dit keer eigenlijk, voor de verandering, eens werkelijk de moeite waard om het niet alleen bij boek of film te laten. Maar als je me vraagt wie de chauffeur vermoord heeft, dan weet ik dat nog steeds niet. Chandler zelf ook niet, trouwens. De filmmakers vroegen het hem nog.

The World

Ik blijf het echt prachtig vinden wat er in Dubai allemaal aan architectuur bij komt. Mensen hebben er veel te veel geld en leven zich uit in de meest fantasievolle projecten.

Wie me kent weet dat ik het er nogal eens over heb, maar toch vandaag nog een keer. The World: het grootste baggerproject ter wereld dat een groep kunstmatige eilanden behelst in de vorm van de wereldkaart. Met genoeg geld kun je een eigen eilandje (met de naam van het ruwweg corresponderende land) kopen en voorzien van je huis met bijbehorende haven. Gelegen naast het eiland in de vorm van een palmboom, dat eigenlijk vrij netjes is aangelegd.

Dat laatste merk ik toch even op aangezien we op Google Earth zien dat The World er nou toch niet écht florissant bijligt. Kijk:

Ja zeg, willen we dit éven een beetje netter doen alstublieft? Goed, de satellietfoto is van 2006 en er zijn duidelijk nog baggerschepen bezig, maar toch: op de site laten ze nu zien dat dit de bedoeling zou moeten zijn. Ik keek er eerder: toen zag de beoogde vorm er een stuk idyllischer uit. Als we linksboven inzoomen zien we dat ze blijkbaar ook al bezig zijn met het bouwen van huisjes. Leuk: volwassen kinderen aan het werk. Misschien moeten we daarom hier maar eens een categorie Lol in Dubai starten.

Ollekebolleke

Gisteren schreef ik namens de Sint een gedicht in 6 ollekebollekes, een van oorsprong Amerikaanse versvorm uit de jaren '50, waarvan in het Nederlands met name door Drs. P. gebruik gemaakt is. Ik heb het idee dat je ze niet heel vaak ziet en dat zou prima kunnen komen door de eisen die eraan worden gesteld. Mijn pogingen beantwoordden alleen aan die voor het metrum en niet aan wat de inhoud betreft, maar als je het echt goed doet wordt het zoals in het voorbeeld van Drs. P.:

Dactylus! Dactylus!
Olleke bolleke
Tweemaal vier regels
Die rijmen aan 't slot

Kreet, naam en één woord met
Zeslettergrepigheid
Moeilijk te maken, maar
Wat een genot!

Valt inderdaad nog niet mee om het goed te doen (er zijn ook eisen voor wanneer een zin in opeenvolgende regels mag doorlopen en wanneer niet), maar hier hebben ze flink huisgehouden en staan genoeg voorbeelden. Een van de mooiere voorbeelden waarin ook de klemtooneis grappig duidelijk wordt vond ik in:

Vlinder- en kindervriend
Vladimir Nabokov...
Lezer uw uitspraak doet
Pijn aan mijn oor.

Volgens de Russische
Intelligentsia
Moet het Vladimir
Nabokov zijn hoor!

Nu kwam ik er achter dat Drs. P. ook zo ver is gegaan om de Odyssee (!) te herschrijven in ollekebollekes. Moeilijk te vinden online (ik kan hem althans nergens bestellen), dus dat wordt afwachten en per ongeluk vinden.

(Overigens vertelde ex-Dichter des Vaderlands Driek van Wissen een keer dat hij met bevriend dichter Jean-Pierre Rawie en Drs. P. een keer een avond lang alleen in ollekebollekes had gepraat. Op den duur heet het virtuoos.)

Schaakpiano (2)

Gisteren kwam ik er achter en nu moet ik toch een nuancering aanbrengen. Ik had het eerder over de schaakpiano van Guido van der Werve. Dat sloot ik af met 'John Cage, eat your heart out', niets vermoedend van het volgende.

Hij heeft het gedaan! Cage raakte bevriend met Marcel Duchamp, bekend van onder andere 'Fountain', de pispot met de handtekening van een onbekende R. Mutt erop. Duchamp was een zeer fanatiek schaker (vrienden spraken erover dat hij zijn schaakpartij nodig had zoals een baby de fles) en was door zijn dagelijkse training en zijn studies van de partijen van schaakmeesters op een semi-professioneel niveau geraakt. Klassieke openingen waren niet aan hem besteed: hij probeerde zichzelf zo weinig mogelijk te herhalen.

In 1968, toen Duchamp aan het einde van zijn leven was, speelden de twee een schaakpartij die onderdeel was van een performance van Cage, genaamd 'Reunion'. Hierbij fungeerde een elektronisch geprepareerd schaakbord als mengpaneel voor de elektronische input die geleverd werd door verschillende musici (vandaar 'reunie'). Bij elke zet werd het kanaal van een artiest aan- of uitgezet. Ze speelden totdat de musici een voor een waren weggegaan. Cage won.

Dat gebeurde overigens niet vaak: Cage, die het spel pas een tijdje daarvoor van Duchamp had geleerd, speelde heel slecht. Duchamp vroeg hem ook veelvuldig of hij ooit wel eens speelde om te winnen. Dat was niet zo. Waarom zou je ook moeten winnen, als Zen-Boeddhist?

Foto boven: v.l.n.r. Cage, Duchamp en diens vrouw Teeny (Alexina); onder: omgekeerde volgorde.

Tilted Twister

Het gaat steeds verder.

Lego Technic is voor sukkels. Lego Mindstorms NXT, dat is het spul dat je moet hebben. Met robotica-apparatuur: sensoren die onder andere gevoelig zijn voor licht en temperatuur en een klein, zelf programmeerbaar computertje.

Daar komt dit van. Allemaal wel leuk en aardig, zo'n Rubiks Kubus, maar je kunt je tijd eigenlijk natuurlijk veel beter besteden aan het lezen van boeken of het luisteren naar, dan wel maken van muziek. Daarom is een machine die dit probleem voor je oplost wel zo handig, zodat je er geen omkijken meer naar hebt en je zaken netjes voor je geregeld worden.

Het heet de Tilted Twister. Eerst wordt de kubus segment voor segment gescand (wel even wat stickers vervangen: wit en geel lijken veel op elkaar, net als rood en oranje), daarna worden met behulp van de mechanische arm en de draaitafel de vlakken van de kubus uniform van kleur gemaakt. En dat alles binnen gemiddeld 6 minuten.

Ziehier.

"Is dit kunst?" Weet ik niet. De vraag: "Als het geen kunst is, wat is het dan wel?" kan ik alleen ook niet beantwoorden.

Duifje

Zomers
in het gras
om vier uur 's middags
en net als de wolken
nergens naar toe -

zo zou het zijn
om tegen je aan te liggen
met m'n neus in je hals
en de warme wind
van je vingers
die door m'n haar
streelt.

Homme Piest (1965 - 2000)

Hilary and Jackie

In februari ga ik naar de legendarische pianist en dirigent Daniel Barenboim in het Concertgebouw en ter voorbereiding keek ik laatst deze film over zijn echtgenote: de wereldberoemde celliste Jacqueline du Pré. Over haar wist ik ook al niets - misschien is de geromantiseerde versie van een leven dan niet de beste manier om iets te weten te komen, maar de roman waar de film op was gebaseerd werd dan wel weer geschreven door haar zus, dus het kan erger. Met in de film een mooie rol voor Emily Watson (Bess uit Lars von Triers "Breaking the Waves"), die (sorry, maar) nu alweer zo'n raar wijf speelt.

Aan de jonge Jacqueline wordt in het begin van de film duidelijk gemaakt dat als ze bij haar uitstekend fluitspelende zus Hilary wil blijven, ze haar met haar spelen op de cello zal moeten bijhouden. De band blijkt zo sterk dat Jackie door haar oefendrift boven het niveau van haar zus uitstijgt en op het internationale podium belandt. Ze ontmoet Barenboim, maar voelt zich (althans volgens de verslagen van haar zus), om het effect van een zenuwinzinking te verzachten, gedwongen een affaire te beginnen met haar zwager (overigens gaf diens dochter een heel andere verklaring en was het juist de labiele zwager die Du Pré verleidde in plaats van andersom). De ellende begint echter pas werkelijk wanneer ze multiple sclerose ontwikkelt, Barenboim haar voor een betrekking als dirigent van de opera van Parijs en een andere vrouw in de steek laat, en ze ontdekt dat ze door haar ziekte langzaamaan geen muziek meer zal kunnen maken. Tsja, en bij de scène waarin ze dan werkelijk constateert dat ze dat nooit meer zal kunnen, kwamen - ook al was het half 11 's ochtends - er ook bij mij wel een paar tranen los.

Hier een historisch fragment waarin Du Pré met Barenboim haar beroemd geworden versie van Elgars celloconcert ten gehore brengt.