Posts tonen met het label Het Machtige Hoopje. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Het Machtige Hoopje. Alle posts tonen

donderdag 24 december 2009

De Borodinreactie

Klinkt als de titel van de nieuwste Dan Brown, maar geen nood: het is daadwerkelijk een ontdekking van Alexander Borodin, de componist van o.a. de Polovetser Dansen die ook bekend zijn in de (met excuus) Sarah Brightman-kokhalsversie 'Stranger in Paradise'. Ook hij was lid van de componistengroep Het Machtige Hoopje, en net als de meeste anderen van die groep verdiende hij niet zijn brood met de muziek, maar met wat anders. Scheikunde was zijn vak: als kind maakte hij ook al zelf vuurwerk en batterijen. Tijdens zijn studie kreeg hij les van onder andere Dmitri Mendeleev, de bedenker van het periodiek systeem der elementen. Als professor was hij een geestige en ook aardige man, die al z'n vrije tijd aan muziek wilde besteden, maar, naast door z'n vak, daarin werd belemmerd door een uitbundige liefdadigheid tot uitdrukking te willen brengen: het kwam geregeld voor dat hij thuis onderdak bood aan minder bedeelden.

Onder de meerdere reacties die hij ontdekte was er eentje die door toedoen van de Sovjets nu nog steeds als de Borodinreactie bekend staat, al wordt hij vaker aan een meneer Hunsdiecker toegeschreven. Het beschrijft (en ook deze kennis zou toch ergens een keer van pas moeten komen) een organische reactie waarbij zilverzouten van carbonzuren met halogenen reageren om haliden te produceren [1]. Nou, daar hoef ik niets meer aan toe te voegen. Sterker nog, dat lukt me niet eens.

[1] Borodin, A., "Über Bromvaleriansäure und Brombuttersäure", Justus Liebigs Annalen der Chemie (1861), Volume 119 Issue 1, pp. 121 - 123.

zondag 30 augustus 2009

Rimski-Korsakovs appartement

In St. Petersburg was ik op een plek die bijzonder voor me was: de flat waar de componist Nikolaj Rimski-Korsakov de laatste jaren van zijn leven woonde. Ik werd door een oud Russisch vrouwtje aan de arm meegevoerd naar zijn werk- en woonkamer en een ruimte met een aantal foto's, onder andere van het schip waarop hij in het begin van zijn leven meevoer (Rimski-Korsakov begon als marinier). Met zijn werk ben ik slecht bekend en ik kan het matig waarderen: de Vlucht van de Hommel, Sheherazade en dan houdt het wel zo'n beetje op. Zijn appartement voelde echter onverwacht intiem met de mensen die ik wel degelijk hoog heb staan: in de woonkamer ontving hij alle andere grote namen uit de Russische muziek (waaronder Prokofiev en Rachmaninoff) en speelden ze op de vleugel die er nog steeds staat. Het was ook de plek waar de andere vier leden van De Vijf moeten hebben aangebeld: de groep Russische componisten die niets moesten hebben van academisch onderwijs om muziek door te leren schrijven (met name als dat onder supervisie ging van wie in hun ogen maar een halve Rus was: Anton Rubinstein) en hun manier van componeren baseerde op volksliederen. Rimski-Korsakov werd een van de opvallender leden van dit, zoals ze het zelf noemden, Machtige Hoopje van componisten: met relatief weinig opleiding werd hij aangenomen als professor bij het conservatorium van St. Petersburg (van die Hoopje-filosofie kwam dus eigenlijk ook maar de helft terug) en boekte hij grote successen als leraar, orkestrator en componist van opera's.